Well-tried Safety Principles - Wypróbowane zasady bezpieczeństwa w elektrycznych układach sterowania wg EN ISO 13849-2

Lege artis (wł. de lege artis) - łac. według reguł sztuki

Well-tried Safety Principles są to wypróbowane wymagania dla systemów bezpieczeństwa. W odróżnieniu od Basic Safety Principles opisanych poprzednio są obowiązujące dla  kategorii 1 do kategorii 4 architektury układów sterowania wg EN ISO 13849-1. Wymagania te dotyczą projektowania systemów bezpieczeństwa i konstruowania stosowanych komponentów bezpieczeństwa. 

Aktualizacja normy EN ISO 13849-1

Po prawie dziesięciu latach po pierwszej publikacji normy EN ISO 13849-1 planowana jest jej pierwsza aktualizacja. Zmiany mają na celu poprawę przejrzystości i ułatwienie jej stosowania. 

Basic Safety Principles - Podstawowe zasady bezpieczeństwa w elektrycznych układach sterowania wg EN ISO 13849-2

Lege artis (wł. de lege artis) - łac. według reguł sztuki

Basic Safety Principles są to podstawowe wymagania dla wszystkich systemów bezpieczeństwa. We wszystkich architekturach układów sterowania, od kategorii B do kategorii 4, te podstawowe zasady bezpieczeństwa są pierwszym krokiem w tworzeniu niezawodnych układów bezpieczeństwa wg EN ISO 13849-1. Czy przykładasz należytą uwagę do podstawowych zasad bezpieczeństwa dotyczących projektowania systemów bezpieczeństwa według reguł sztuki?

Obowiązywanie norm - Horror vacui

Horror vacui (łac. "lęk przed pustką") - natura nie znosi próżni

Apokalipsa normalizacyjna nastąpiła dnia 3 kwietnia 1993 r. Wydana tego dnia Ustawa o normalizacji [1] w art. 19 ust. 1 ogłosiła, że "Stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne". Wprawdzie w tym samym ustępie oraz w następnych dopuszczono, że Minister oraz ustawy mogą wprowadzić obowiązek stosowania Polskiej Normy. Jednak powyższe zdanie było cytowane, przez każdego, kto chciał wymigać się od stosowania Polskich Norm, bo przecież są dobrowolne.

EN ISO 14119 zastąpi wkrótce EN 1088

Polska Norma* PN-EN ISO 14119:2014-03E "Bezpieczeństwo maszyn -- Urządzenia blokujące sprzężone z osłonami -- Zasady projektowania i doboru" wprowadzająca normę EN ISO 14119 została opublikowana przez Polski Komitet Normalizacyjny 3 marca 2014 roku. Zastąpi ona normę PN-EN 1088+A2:2011P, której domniemanie zgodności z Dyrektywą Maszynową 2006/42/WE wygaśnie 30 kwietnia 2015 r. [1]. 

Zakres merytoryczny EN ISO 14119 jest taki sam jak EN 1088. Nowa norma będzie obowiązywała na całym świecie, a nie tylko w Europie. ISO 14119:2013 określa zasady projektowania i doboru urządzeń blokujących związanych z osłonami, niezależnie od rodzaju źródła energii. Obejmuje również części osłon, które pobudzają urządzenia blokujące [2].

Osłona bezpieczeństwa ze znakiem CE

Volenti non fit iniuria - Chcącemu nie dzieje się krzywda

Jedną z ważniejszych zmian jakie wprowadziła Dyrektywa Maszynowa 2006/42/WE [1] w art. 1, pkt 1, lit. c) było objęcie elementów bezpieczeństwa oznakowaniem CE. Osłona jest elementem bezpieczeństwa, więc w pewnych sytuacjach wymaga oznakowania CE i wystawienia deklaracji zgodności. Poprzednia dyrektywa 98/37/WE wymagała jedynie deklaracji zgodności.

Osłony maszyn wg norm zharmonizowanych

Cavere decet, timere non decet. - Przystoi być ostrożnym, nie przystoi lękać się.

Maszyny wykonując zadania zgodnie z przenaczniem, przetwarzają energię przeważnie elektryczną na energię mechaniczną. W większości przypadków nie udaje się uniknąć zagrożeń poprzez zapobieganie zetknięcia się części maszyn ze sobą (vide Ryzyko związane z częściami ruchomymi - prewencja ). Maszyna bezpieczna sama w sobie, to takie perpetuum mobile. Bo maszyna, która spełniała by to kryterium w całości, nie może nic wykonać, więc nie jest maszyną. 

Ryzyko związane z częściami ruchomymi - prewencja (bonus: zabawka)

"Η σωστή ιατρική είναι η πρόληψη και όχι η θεραπεία." Ιπποκράτης. - "Właściwym lekiem jest zapobiegać". Hipokrates

Spośród wielu zagrożeń występujących na maszynach, obok  energii elektrycznej i cieplnej, to ruchome elementy najczęściej powodują urazy. Przy czym zagrożenie definiowane jest jako potencjalne źródło obrażeń (Zał. I pkt. 1.1.1 [MD]) . Tak więc wszystkie ruchome części, mające w sobie dość energii kinetycznej mogącej spowodować urazy, są zagrożeniem.

O układach logicznych zapewniających funkcje bezpieczeństwa - Omnia sunt interpretanda

Omnia sunt interpretanda - Wszystko musi być wyjaśnione

Wracam do tematu z mojego drugiego posta, gdzie odkryłem nagle, że układy logiczne zapewniające funkcje bezpieczeństwa są maszyną. Jeżeli tak, to należałoby wystawić deklarację zgodności CE. Ale na jakiej podstawie? Czasami trudno wystawić deklarację zgodności, bo deklarujemy zgodność z dyrektywą maszynową, niskonapięciową lub też inną wymienioną np. w ustawie o systemie ocenie zgodności [1]. A na zgodność z jaką dyrektywą mam wystawić deklarację dla kasetki sterowniczej z przyciskiem w obwodzie sterowania 24VDC? Niskonapięciowa nie, bo poniżej 75VDC i poniżej 50VAC. 

O ocenie ryzyka - Nihil est facilius factu quam iniura

Nihil est facilius factu quam iniura - Nic nie jest łatwiejsze do zrobienia jak krzywda

Ważnym etapem budowy maszyny jest ocena ryzyka, dzięki której możemy zapewnić bezpieczeństwo. Ocenę ryzyka zagrożenia ze strony maszyny trzeba wykonać budując nowe maszyny oraz modernizując już pracujące. Jest to proces ciągły. Po wyeliminowaniu wykrytych zagrożeń należy wykonać ponowną ocenę ryzyka. Proces ten kończy się, gdy wyeliminowanie pozostałego ryzyka jest niemożliwe lub jego poziom jest akceptowalny.